Zwrot prowizji przy sankcji kredytu darmowego - co odzyska kredytobiorca

Prowizja jako element kosztu kredytu

Prowizja za udzielenie kredytu jest jednym z podstawowych kosztów pozaodsetkowych. Zgodnie z definicja całkowitego kosztu kredytu w art. 5 pkt 6 ukk, prowizja (jako jednorazowa opłata za udzielenie kredytu) jest kosztem kredytu i musi być uwzględniona w RRSO. Przy sankcji z art. 45 ukk, która zwalnia konsumenta z "odsetek i innych kosztów kredytu", prowizja jest objęta pełnym zakresem zwrotu. Więcej o całokształcie zwrotów przeczytasz w artykule Co zwraca bank przy sankcji kredytu darmowego.

Prowizje w kredytach konsumenckich może wahać się od 0% (promocja banku) do nawet kilkunastu procent kwoty kredytu. W ostatnich latach, po wprowadzeniu limitów kosztów pozaodsetkowych przez ustawą z 2015 r. ("ustawa antylichwiarska"), wysokość prowizji jest ograniczona - dla kredytów konsumenckich całkowite koszty pozaodsetkowe nie mogą przekraczać 25% kwoty kredytu + 30% rocznie.

Jakie są rodzaje prowizji i jak bank je pobiera?

Prowizja może być pobierana przez bank na kilka sposobów:

1. Prowizja potrącona z wypłaty

Bank wypłaca kredytobiorcy kwotę kredytu pomniejszona o prowizje. Przykład: kredytobiorca wnioskuje o 50 000 zł, prowizja wynosi 1 500 zł (3%), bank wypłaca 48 500 zł, a w umowie widnieje kwota kredytu 50 000 zł. Prowizja jest pobrana z góry.

W tym przypadku prowizja jest zapłacona w dniu uruchomienia kredytu i od razu podlega zwrotowi w ramach sankcji.

2. Prowizja dołączona do salda

Bank wypłaca całe 50 000 zł, ale do salda kredytu dołącza prowizje 1 500 zł. W umowie kwota kredytu wynosi 51 500 zł. Prowizja jest spłacana razem z kapitałem i odsetkami w kolejnych ratach.

W tym przypadku w każdej racie jest część prowizji (rozłożona równomiernie lub proporcjonalnie). Po sankcji ta część nie jest już należną.

3. Prowizja wymagana jako płatność własną

Rzadziej spotykane: bank wymaga zapłacenia prowizji własną gotówką przed uruchomieniem kredytu. Również ta prowizja podlega zwrotowi w ramach sankcji.

Prowizja dołączona do salda - co się z nią dzieje po sankcji

Przypadek prowizji dołączonej do salda jest nieco bardziej złożony pod względem rozliczeń:

• Część prowizji już spłacona w ratach - podlega zwrotowi jako nienależne świadczenie lub zaliczeniu na poczet kapitału
• Część prowizji niespłacona (w przyszłych ratach) - po sankcji nie jest już należną; bank powinien wyeliminować te część z przyszłych rat

Praktycznie oznacza to, że całkowita kwota kredytu (kapitał) ulega zmniejszeniu o niespłacona część prowizji, a już spłacona część jest zwracana lub zaliczana na wcześniejszą spłatę czystego kapitału.

Co dokładnie podlega zwrotowi w przypadku prowizji

Ubezpieczenia powiązane z kredytem jako koszt podlegający zwrotowi

Poza prowizja za udzielenie kredytu, do kosztów podlegających zwrotowi należą również ubezpieczenia wymagane przez bank jako warunek udzielenia kredytu lub wpływające na jego warunki (np. niższe oprocentowanie przy wykupieniu ubezpieczenia).

CPI - Consumer Payment Insurance

Ubezpieczenie CPI (ubezpieczenie spłaty kredytu) to produkt, który wiele banków sprzedawało razem z kredytem, często jako "warunek" udzielenia kredytu lub "warunek uzyskania korzystniejszego oprocentowania". CPI chroniło przed utratą pracy, inwalidztwem lub śmiercią kredytobiorcy. Koszty CPI są kosztem kredytu i podlegają zwrotowi przy sankcji, jeżeli ubezpieczenie było faktycznie powiązane z kredytem.

Ubezpieczenie na życie

Niektóre banki wymagały wykupienia polisy na życie jako warunku udzielenia kredytu, zwłaszcza przy wyższych kwotach. Jeżeli polisa była warunkiem kredytu (a nie dobrowolnym wyborem niezależnym od kredytu), jej koszty są objęte sankcja.

NNW - Następstwa Nieszczęśliwych Wypadków

Rzadziej spotykane jako warunek kredytu, ale jeżeli ubezpieczenie NNW było powiązane z kredytem i stanowiło jego koszt, również podlega zwrotowi.

Przykłady z praktyki bankowej