Komisja ds. orzekania o zdarzeniach medycznych to pozasądowy tryb dochodzenia rekompensaty za błąd medyczny w szpitalu. Została powołana ustawa o prawach pacjenta i Rzeczniku Praw Pacjenta jako alternatywa dla wieloletnich procesów sądowych. Sprawdź, jak działa, kiedy warto z niej skorzystać i czego można się spodziewać.
Czym jest komisja ds. zdarzeń medycznych
Komisja ds. orzekania o zdarzeniach medycznych działa przy każdym urzędzie wojewódzkim w Polsce. Jej zadaniem jest ustalenie, czy w danej sytuacji doszło do zdarzenia medycznego - czyli błędu medycznego lub innego zdarzenia związanego z udzielaniem świadczeń zdrowotnych, które spowodowało szkodę pacjenta.
Pojęcie "zdarzenie medyczne" używane przez komisję jest szersze niż potoczne "błąd medyczny". Ustawa definiuje je jako zakażenie pacjenta biologicznym czynnikiem chorobotwórczym, uszkodzenie ciała lub rozstrój zdrowia pacjenta albo śmierć pacjenta będąca następstwem niezgodnych z aktualną wiedzą medyczną: diagnozy, leczenia lub zastosowania produktu leczniczego lub wyrobu medycznego.
Ważne ograniczenie: komisja rozpatruje wyłącznie zdarzenia w szpitalach. Błędy w przychodniach, gabinetach lekarskich czy podmiotach ambulatoryjnych pozostają poza jej kompetencjami - w tych przypadkach konieczna jest droga sądowa.
Jak złożyć wniosek do komisji
Wniosek do komisji może złożyć pacjent lub jego rodzina (w przypadku śmierci pacjenta). Należy go złożyć do komisji działającego przy urzędzie wojewódzkim właściwym dla siedziby szpitala.
Termin na złożenie wniosku wynosi rok od dnia, w którym dowiedzieliśmy się o zdarzeniu medycznym lub od dnia, w którym pacjent umarł. Termin nie może być dłuższy niż 3 lata od samego zdarzenia.
Co musi zawierać wniosek:
- dane osobowe wnioskodawcy i pacjenta
- dane szpitala, gdzie doszło do zdarzenia
- opis zdarzenia medycznego i jego skutków
- dokładne uzasadnienie wniosku
- proponowana kwotę odszkodowania lub zadośćuczynienia
- dokumentacja medyczna (kopię)
Opłata za wniosek wynosi 200 zł. Jeśli komisja stwierdzi zdarzenie medyczne, opłata jest zwracana wnioskodawcy. W razie odrzucenia wniosku opłata przepada.
Przebieg postępowania przed komisją
Po złożeniu kompletnego wniosku, komisja ma 4 miesiące na wydanie orzeczenia. Postępowanie przebiega następująco:
Etap 1 - zawiadomienie szpitala. Komisja zawiadamia szpital o złożeniu wniosku i wzywa do złożenia stanowiska oraz dokumentacji. Szpital ma prawo złożyć wyjaśnienia i zakwestionować twierdzenia wnioskodawcy.
Etap 2 - posiedzenia komisji. Komisja składa się z 4 członków: 2 medycznych (lekarze specjaliści) i 2 prawnych (prawnicy lub osoby z doświadczeniem w sprawach związanych z opieka medyczną). Członkowie komisji analizują dokumentację medyczną i wysłuchują stron.
Etap 3 - orzeczenie. Komisja wydaje orzeczenie ustalające, czy doszło do zdarzenia medycznego, czy nie. Orzeczenie nie wskazuje wysokości odszkodowania - to będzie przedmiotem negocjacji z ubezpieczycielem szpitala.
Każda ze stron (wnioskodawca i szpital) może złożyć wniosek o ponowne rozpatrzenie przez komisję w terminie 14 dni od otrzymania orzeczenia.
Odszkodowanie od szpitala po orzeczeniu komisji
Jeśli komisja stwierdzi zdarzenie medyczne, szpital (a dokładniej jego ubezpieczyciel) ma obowiązek w terminie 30 dni przedstawić propozycje odszkodowania. Ustawa przewiduje górny limit odszkodowania: 100 000 zł za zakażenie, uszkodzenie ciała lub rozstrój zdrowia oraz 300 000 zł w przypadku śmierci pacjenta.
Wnioskodawca ma 7 dni na przyjęcie lub odrzucenie propozycji ubezpieczyciela. Jeśli propozycją zostanie przyjęta, wnioskodawca zrzeka się dalszych roszczeń związanych z tym zdarzeniem medycznym. Jeśli propozycją nie zostanie złożona lub zostanie odrzucona, wnioskodawca zachowuje prawo do dochodzenia roszczeń przed sądem.
Zalety i wady drogi przez komisję
Zalety postępowania przed komisją:
- szybkość - maksymalnie 4 miesiące (vs. 3-8 lat w sądzie)
- niska opłata (200 zł vs. koszty sądowe i adwokackie)
- nie wymaga zatrudniania prawnika
- wynik komisji można wykazać jako dowód w późniejszym procesie sądowym
- brak konieczności udowadniania winy - wystarczy wykazać zdarzenie medyczne i szkodę
Wady postępowania przed komisją:
- ograniczone maksymalne kwoty odszkodowania (100 000 lub 300 000 zł)
- dotyczy wyłącznie szpitali
- ubezpieczyciel szpitala może zaoferować niską kwotę lub odmówić zawarcia ugody
- przyjęcie propozycji ubezpieczyciela zamyka drogę do dalszych roszczeń
Droga przez komisję jest najkorzystniejsza, gdy szkoda jest relatywnie niewielka (poniżej limitów ustawowych), gdy zależny nam na szybkim rozwiązaniu lub gdy chcemy użyć orzeczenia komisji jako dodatkowego dowodu w przyszłym procesie sądowym. Przy poważnych szkodach, które przekraczają limity ustawowe, bardziej opłacalny jest pozew sądowy. Więcej o tym, jak uzyskać pełne odszkodowanie za błąd medyczny, opisano w artykule odszkodowanie za błąd medyczny.